തീർച്ചയായും, ആവശ്യപ്പെട്ട പ്രകാരമുള്ള ലേഖനം താഴെ നൽകുന്നു.
‘അമൃതംഗമയ’യിലെ നായകനെ പഠിപ്പിച്ചത് ഉള്ളതെല്ലാം വിറ്റിട്ടാണോ? സിനിമ പറയുന്ന സത്യം ഇതാണ്
മലയാള സിനിമയുടെ ചരിത്രത്തിൽ ക്ലാസിക് പദവി നേടിയ, പ്രേക്ഷകരുടെ മനസ്സിൽ ഇന്നും ഒരു നീറ്റലായി അവശേഷിക്കുന്ന ചിത്രമാണ് ഹരിഹരൻ സംവിധാനം ചെയ്ത ‘അമൃതംഗമയ’. മോഹൻലാൽ അവതരിപ്പിച്ച ഡോക്ടർ ഹരിദാസ് എന്ന കഥാപാത്രത്തിൻ്റെ ആന്തരിക സംഘർഷങ്ങളും കുറ്റബോധവും മലയാളി പ്രേക്ഷകർക്ക് അത്ര പെട്ടെന്ന് മറക്കാനാവില്ല. ഈ സിനിമയെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുമ്പോൾ പലപ്പോഴും ഉയർന്നു കേൾക്കുന്ന ഒരു കാര്യമുണ്ട്: “ഹരിദാസിനെ പഠിപ്പിച്ചത് വീട്ടുകാർ ഉള്ളതെല്ലാം വിറ്റുപെറുക്കിയിട്ടാണ്.” ഈ ധാരണ എത്രത്തോളം ശരിയാണ്? സിനിമ യഥാർത്ഥത്തിൽ എന്താണ് പറയുന്നത്? നമുക്ക് പരിശോധിക്കാം.
സിനിമയിലെ കഥാപാത്രവും പശ്ചാത്തലവും
‘അമൃതംഗമയ’യിലെ കേന്ദ്ര കഥാപാത്രമായ ഹരിദാസ്, സാമ്പത്തികമായി പിന്നോക്കം നിൽക്കുന്ന ഒരു കുടുംബത്തിൽ നിന്നുള്ള, പഠിക്കാൻ അതിസമർത്ഥനായ ഒരു യുവാവാണ്. മെഡിക്കൽ വിദ്യാർത്ഥിയായിരിക്കുമ്പോൾ റാഗിംഗിനിടെ ഒരു സഹപാഠിയുടെ മരണത്തിന് കാരണക്കാരനാകുന്നു എന്ന കുറ്റബോധം അദ്ദേഹത്തെ ജീവിതകാലം മുഴുവൻ വേട്ടയാടുന്നു. ഗ്രാമത്തിൽ തിരിച്ചെത്തി ഡോക്ടറായി സേവനം അനുഷ്ഠിക്കുമ്പോഴും ആ പഴയ ഓർമ്മകൾ അദ്ദേഹത്തെ അലട്ടിക്കൊണ്ടിരുന്നു.
ചിത്രം ഹരിദാസിൻ്റെ ദരിദ്രമായ പശ്ചാത്തലവും പഠനകാലത്തെ വെല്ലുവിളികളും വ്യക്തമായി വരച്ചുകാട്ടുന്നുണ്ട്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനായി കുടുംബം ഒരുപാട് ത്യാഗം സഹിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് സിനിമ പരോക്ഷമായി സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഈ പശ്ചാത്തലമാണ് മകന്റെ പഠനത്തിനായി കുടുംബം എല്ലാം വിറ്റു എന്ന ധാരണയിലേക്ക് പ്രേക്ഷകരെ നയിച്ചത്.
‘ഉള്ളത് വിറ്റ് പഠിപ്പിച്ചു’ എന്ന വാദം: സിനിമ എന്ത് പറയുന്നു?
വ്യാപകമായി പ്രചാരത്തിലുള്ള ഈ ധാരണയെക്കുറിച്ച് സിനിമ നേരിട്ട് എന്ത് പറയുന്നു എന്ന് പരിശോധിക്കുമ്പോൾ കാര്യങ്ങൾ വ്യക്തമാകും. ‘അമൃതംഗമയ’ എന്ന സിനിമയിൽ ഹരിദാസിനെ പഠിപ്പിക്കാനായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബം വീടോ വസ്തുവോ വിറ്റതായോ പണയം വെച്ചതായോ വ്യക്തമായി ഒരിടത്തും പറയുന്നില്ല.
സിനിമയിലെ ഒരു നിർണായക സന്ദർഭത്തിൽ, ഹരിദാസിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനായി മുടക്കിയ പണത്തെക്കുറിച്ച് പരാമർശമുണ്ട്. ആ പണം ഉപയോഗിച്ച് ഒരു ക്ലിനിക്ക് തുടങ്ങുന്നതിനെക്കുറിച്ചാണ് ആ സംഭാഷണം മുന്നോട്ട് പോകുന്നത്. കുടുംബം അദ്ദേഹത്തിന്റെ പഠനത്തിനായി പണം മുടക്കി എന്നത് സത്യമാണ്, എന്നാൽ അതിന്റെ ഉറവിടം “ഉള്ളതെല്ലാം വിറ്റുപെറുക്കിയതാണ്” എന്ന് സിനിമ സ്ഥാപിക്കുന്നില്ല.
ചുരുക്കത്തിൽ, ഹരിദാസിന്റെ കുടുംബം ദരിദ്രരായിരുന്നു, അദ്ദേഹത്തിന്റെ പഠനത്തിനായി അവർ സാമ്പത്തികമായി ബുദ്ധിമുട്ടി. എന്നാൽ ആ ബുദ്ധിമുട്ടിന്റെ രീതി എന്തായിരുന്നുവെന്ന്—അത് കടം വാങ്ങിയതാണോ, വസ്തു പണയപ്പെടുത്തിയതാണോ, അതോ വിറ്റതാണോ—എന്ന് സിനിമ വ്യക്തമാക്കുന്നില്ല.
എന്തുകൊണ്ട് ഈ ധാരണ ഇത്ര വ്യാപകമായി?
സിനിമയിൽ പറയാത്ത ഒരു കാര്യം പ്രേക്ഷകർക്കിടയിൽ സത്യമെന്നോണം പ്രചരിച്ചതിന് പിന്നിൽ ചില കാരണങ്ങളുണ്ട്.
- കഥാപാത്രത്തിന്റെ വൈകാരിക ഭാരം: താൻ കാരണം കുടുംബം ഒരുപാട് കഷ്ടപ്പെട്ടു എന്ന ഹരിദാസിന്റെ കടുത്ത കുറ്റബോധമാണ് സിനിമയുടെ കാതൽ. ഈ കുറ്റബോധത്തിന് ആഴം കൂട്ടാൻ, കുടുംബം സർവ്വതും ത്യജിച്ചു എന്ന ചിന്ത പ്രേക്ഷക മനസ്സിൽ സ്വാഭാവികമായും രൂപപ്പെടും.
- സാമൂഹിക സാഹചര്യം: മക്കളുടെ ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസത്തിനായി കുടുംബം വലിയ ത്യാഗങ്ങൾ സഹിക്കുന്നത് കേരളീയ സമൂഹത്തിൽ സാധാരണമാണ്. ഉള്ളതെല്ലാം വിറ്റും പണയം വെച്ചും മക്കളെ പഠിപ്പിക്കുന്ന മാതാപിതാക്കളുടെ കഥകൾ നമുക്ക് സുപരിചിതമാണ്. ഈ സാമൂഹിക യാഥാർത്ഥ്യത്തെ പ്രേക്ഷകർ സിനിമയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിലേക്ക് കൂട്ടിവായിച്ചതാകാം.
- സിനിമയുടെ അവതരണ രീതി: സിനിമ പലപ്പോഴും എല്ലാ കാര്യങ്ങളും തുറന്നുപറയുന്നില്ല. ചില കാര്യങ്ങൾ പ്രേക്ഷകരുടെ വ്യാഖ്യാനത്തിനായി വിട്ടുകൊടുക്കും. ഹരിദാസിന്റെ കുടുംബത്തിന്റെ ത്യാഗത്തെക്കുറിച്ച് വ്യക്തമായ വിവരണം നൽകാത്തതുകൊണ്ട്, ഏറ്റവും തീവ്രമായ സാധ്യത പ്രേക്ഷകർ സങ്കൽപ്പിച്ചെടുത്തു.
അവസാന വാക്ക്
‘അമൃതംഗമയ’ ഒരു ദരിദ്ര കുടുംബത്തിൽ നിന്നുള്ള സമർത്ഥനായ വിദ്യാർത്ഥിയുടെ പഠനവും അതിജീവനവും അതിവൈകാരികമായി അവതരിപ്പിക്കുന്നു. എന്നാൽ, അദ്ദേഹത്തെ പഠിപ്പിച്ചത് “ഉള്ളതെല്ലാം വിറ്റുപെറുക്കിയിട്ടാണ്” എന്ന പൊതുധാരണയ്ക്ക് സിനിമയിൽ നേരിട്ടുള്ള തെളിവുകളില്ല. കുടുംബം സാമ്പത്തികമായി ബുദ്ധിമുട്ടി എന്ന് വ്യക്തമാണെങ്കിലും, ആ പ്രചാരണത്തെ സാധൂകരിക്കുന്ന സംഭാഷണങ്ങളോ രംഗങ്ങളോ ചിത്രത്തിലില്ല. സിനിമ പ്രേക്ഷക മനസ്സിൽ സൃഷ്ടിച്ച ആഴത്തിലുള്ള മുറിപ്പാടുകളും കഥാപാത്രത്തിന്റെ കുറ്റബോധവുമാണ് ഈ ധാരണയെ ഇത്രയധികം ശക്തമാക്കിയത്.
